Şeffaf plak nasıl kullanılır?

Günde kaç saat takılır?

Şeffaf plaklar genellikle günde 20 ila 22 saat takılır. Yani yemek yeme, su dışındaki içecekleri içme, diş fırçalama ve plak temizliği gibi kısa süreler için çıkarılır. Plak dişlere ancak takılı olduğu sürece baskı yapabilir; takma süresi kısaldıkça dişlerin hareketi planın gerisinde kalabilir. Tam süreyi ve plak değiştirme sıklığını hekiminiz size özel olarak söyler; bu süreler kişiden kişiye değişebilir.

Pratikte çoğu kişi için en kolay yol, plağı yemek öğünlerinde, su dışındaki içecekleri içerken, dişlerinizi fırçalarken ve plağı temizlerken çıkarıp her seferinde hemen geri takmaktır. Plağı çıkardığınız saatleri aklınızda tutmak yerine, her öğünden sonra “plak yerine takıldı mı?” diye kendinize sormak alışkanlık kazanmanıza yardımcı olur. Bazı kişiler telefonlarına hatırlatıcı kurar. Bir gün plağı uzun süre takmayı unuttuysanız bunu telafi etmek için süreyi kendi başınıza değiştirmeyin; durumu sonraki kontrolde hekiminize söyleyin. Plak sonrasında oturmuyorsa kontrolü beklemeden hekiminize haber verin.

• Yapın: Günde 20-22 saat takın

  Yemek, su dışındaki içecekler, fırçalama ve plak temizliği dışında plaklar ağzınızda olmalıdır. Uyku sırasında da takılı kalır.

Takma ve çıkarma

Plağı takarken önce dişlerinizin üzerine hafifçe oturtun, ardından parmak ucunuzla arka dişlerden başlayarak yavaşça bastırın. Plağı dişe oturtmak için ısırmak ya da zorlamak gerekmez. Yerine oturduğunda hafif bir klik hissi duyabilirsiniz.

Çıkarırken yine arka dişlerin yanından, parmak ucunuzla plağın kenarını nazikçe kaldırın. Plağı ön dişlerden çekmeyin; bu, plağı eğebilir. Sıkıştığını hissederseniz zorlamayın ve hekiminize sorun.

Plakları yalnızca temiz ellerle tutmaya özen gösterin. Çıkardığınız plağı masaya, cebinize ya da peçeteye bırakmak yerine hemen kutusuna koyun. Plakları sırayla kullanmak da önemlidir: bir sonraki plağa, hekiminizin söylediği süre dolmadan geçmeyin. Eski plağı ise atmayın; hekiminiz aksini söylemediği sürece yedek olarak saklayın, çünkü yenisi kaybolursa ya da kırılırsa bir önceki plağa geçici olarak dönmek gerekebilir.

Yemek ve içecekler

Plaklarınız takılıyken su dışında bir şey yememeli ve içmemelisiniz. Yemek yerken ve su dışındaki içecekleri içerken plakları çıkarın. Bunun iki nedeni vardır: plak yemek sırasında zarar görebilir, ayrıca yiyecek ve içecek parçacıkları plakla diş yüzeyi arasında kalarak çürük riskini artırabilir.

Özellikle şekerli ve renkli içecekler plakla birlikte tüketildiğinde dişlerin yüzeyinde uzun süre kalabilir; plağın renginin değişmesine de yol açabilir. Bu nedenle bu içecekleri plak takılıyken içmeyin.

Çay ve kahve gibi renkli içecekleri tüketecekseniz plağı çıkarın, içeceği bitirin, dişlerinizi fırçalayın ya da en azından ağzınızı su ile çalkalayın ve ondan sonra plağı takın. Sigara kullanıyorsanız duman ve katran da plağı sarartabilir; bu konuda hekiminizden ayrıca öneri alabilirsiniz. Soğuk ya da oda sıcaklığındaki sade suyu ise plak takılıyken içebilirsiniz.

• Yapın: Yemekten önce çıkarın

  Su dışında her şey için plağı çıkarın. Yemekten sonra tekrar takmadan önce dişlerinizi temizleyin.

• Yapmayın: Şekerli ve renkli içecekler

  Plak takılıyken meyve suyu, gazlı içecek ya da kahve gibi içecekler içmeyin. Şeker ve renk plağın altında birikebilir.

Temizlik ve saklama

Plağı her takmadan önce dişlerinizi fırçalayın. Aksi hâlde ağzınızdaki yemek artıkları plağın içinde kalır ve dişlere uzun süre temas eder. Diş ipini ya da arayüz fırçasını da düzenli kullanmaya devam edin.

Plağı soğuk ya da ılık suyla durulayın ve yumuşak bir diş fırçasıyla nazikçe temizleyin. Sıcak su, plağı oluşturan termoplastik malzemeyi deforme edebilir, yani şeklini bozabilir. Şeklini kaybeden plak dişlere tam oturmaz ve işe yaramayabilir. Aşındırıcı macunlardan ve sert fırçalardan da kaçınmak gerekir; hangi temizleme ürünlerinin uygun olduğunu hekiminize sorabilirsiniz.

Plak ağzınızda değilken mutlaka kendi kutusunda saklayın. Peçeteye sarılan plaklar çoğu zaman yanlışlıkla çöpe atılır. Ayrıca kutu, plağı ezilmekten, ısıdan ve evcil hayvanlardan korur.

• Yapın: Takmadan önce fırçalayın

  Dişlerinizi temizlemeden plağı tekrar takmayın; yemek artıkları plağın altında kalabilir.

• Yapın: Soğuk ya da ılık su

  Plağı soğuk ya da ılık suyla durulayıp yumuşak bir fırçayla temizleyin.

• Yapmayın: Sıcak su kullanmayın

  Sıcak su plağın şeklini bozabilir. Plağı kaynar suya, bulaşık makinesine ya da güneşte kalan arabaya bırakmayın.

• Yapın: Kutusunda saklayın

  Plak ağzınızda değilken kutusunda durmalıdır. Böylece zarar görmez ve kaybolmaz.

İlk günler

Yeni bir plağa geçtiğiniz ilk günlerde dişlerinizde hafif bir baskı ya da sıkışma hissi olması normaldir. Bu his genellikle birkaç gün içinde azalır. Bu, plağın dişleri hareket ettirmeye başladığı anlamına gelebilir. Rahatsızlık hissi aşırıysa ya da günlerce geçmiyorsa hekiminize haber verin.

İlk günlerde konuşmanızda geçici ve hafif bir peltekliğin olması da olağandır. Dil, ağzınızdaki yeni yapıya alışmak için biraz zamana ihtiyaç duyar. Sesli okuma ya da konuşma çoğu kişide alışmayı hızlandırır.

• Yapın: İlk günler normaldir

  Hafif baskı hissi ve geçici peltek konuşma beklenen bir durumdur ve alıştıkça azalır.

Plağınız kırılır, çatlar, kaybolur ya da dişlerinize artık oturmuyorsa kendiniz bir çözüm bulmaya çalışmayın; durumu hekiminize bildirin ve ne yapmanız gerektiğini sorun.